محمد فراهانی

با نگاهی تعادلی به مقاله‌ی: ناتو به مثابه دست چپ خدا/ اسلاوی ژیژک/ علی معظمی/ گام نو

به اینجا منتقل شد!

براي اين كه فلسفي‌ش كنم اين نوشته را نظري از دكارت مي‌آورم؛ اين باور كه تا ما گوشت مي‌خوريم، صلح بين انسان‌ها محال است، تا در صفحه‌ي امين مرئي بخورد. امّا طرح اين سوأل: اگر ما رنج حيوان را چون در مرتبه‌ي فروتر از بشر فرضش كرده‌ايم بي‌اهميّت بدانيم، قدمي بيش داريم تا رواداري رنج بر شهروند درجه 2؟
آيا پس از بي‌اهميّت دانستن رنجي كه بر جانوران به خاطر هوش كم‌ترشان روا مي‌داريم، نوبت كم‌هوش‌ها و ناتوان‌ها نخواهد رسيد؟ ... و هم‌چنين توان‎منداني كه بر روال نيستند؟
يادمان داده‌اند از رنج‌هاي عظيم متأثر شويم. منظور از رنج‌هاي عظيم، رنج‌هاي آدم‌هاي بزرگ است؛ آدم‌هاي نزديك به رأس هرم و قدسي؛ نه رنج ما آدم‌هاي عادي. يادمان داده‌اند اگر به آن بزرگان دشنامي داده شود، آسمان به زمين آمده. امّا هر بلايي سر ما آدم‌هاي عادي بيايد، بي‌اهميّت است.
توجّه كنيد: به دو اخلاق كاملاً متعارض اشاره شد. يكي مايه از رنج مي‌گيرد و درك حضوري حواس و رابطه و ديگري قامتي خردكننده دارد؛ چيزي سواي پوست و گوشت و استخوان ما كه سرنوشت ما را دستخوش مفاهيم كلان مي‌سازد. يكي بازمان مي‌كند به جهان و ديگري مي‌بنددمان به همان. در يكي مي‌توان در كاستن از رنج ديگري شريك شد و در ديگري عمرالبشير شد.
اگر انسان معاصر، بيشتر و بيشتر به رنج و ديگري پي مي‌برد و خالي از آن مفاهيم كلان مي‌شود، ناچار نمي‌تواند خطّ توقف را در حيطه‌ي بشري تعريف كند. اگر ترس سود و زيان نباشد، تفاوت اين رنج‌ها در چيست؟ افسانه برزويي مي‌گويد: «اگه آدم نتونه واسه حيوون بي‌آزار دل بسوزونه، چطور مي‌خواد آدم آزاردار رو تحمّل كنه؟» كوندرا نيز معتقد است آدم‌ها را از نوع برخورد با حيوانات مي‌شود شناخت؛ چون حتي ضعيف‌ترين ما هم احتمال جبران و تلافي داريم. تنها رفتار ما با حيوانات فارغ از مصلحت‌انديشي‌ست. مي‌خواهم باز هم بنويسم از بي‌رحمي ?سبت به حيوانات تا فجيع‌ترين جنايات عليه بشريّت قدمي بيش نيست. آن گام را هم مفاهيم كلان پر مي‌كند. همين!

-----------------------

* كتابي از «جلال آل‌احمد» بي‌ربط با اين نوشته

وضعیت

1- بررسی تقابل موجود در مراقبت و تنبیه: «هرکس» قدرت دارد لاجرم ابزار وسیع و مداوم را نیز در اختیار دارد پس توده‌ی وسیعی را که با همین رویکرد ایثارگون وادار می‌کند علیرغم منافع شخصی و حتی در مواجهه با آن رفتار کنند را نیز در اختیار دارد پس همراهی حداکثری را نیز با خود همراه دارد در قبال سهمی از ضرر کمتر و نه سود بیشتر یا شراکت در آن. آن «هرکس» آنی نیست که بر مسند است فرضن که مداومت و وسعتش دچار تعریف و مرز است طبعن.

4- بعضن با چه شعفی آمارهایی برای فشار به حاکمیت دیالوگ می‌شود و روراست باید ناراحت شد اما خوشحالی می‌آید از امتیاز به‌دست‌آمده برای عیان‌شدن بی‌لیاقتی حاکم بی‌لیاقت که خواهان چنین عریانی‌ای نبوده. در همین‌جاهاست که تعریف از تحریف اخلاق به برخواستن و برخاستن به تحریف در تعریف اخلاق دچار می‌شود. در اینجا نیز مشخص شد که آن «هرکس» اینی نبود که بر مسند است فرضن.

محمد فراهانی